|
Padişahların Ölüm Nedenleri
36 Osmanlı padişahının 27’si çeşitli hastalıklar sonucu vefat
ederken, 1’i savaş meydanında şehit olmuş, 4’ü öldürülmüş, 1’i
zehirle intihar etmiş, 1’i zehirlenmiştir. 2 padişahın
ecelleriyle mi öldüğü, yoksa öldürüldükleri mi hâlâ
tartışmalıdır.
Padişahların ölüm sebeplerinin başında beyin kanaması
gelmektedir. 6 Osmanlı padişahı beyin kanamasından vefat
etmiştir. Kanser ve verem ikinci sıradadır. Osmanlı
padişahlarının ikisi prostat, biri de mide kanseri olmak üzere
dördü kanserden ölmüştür. Dört padişah veremden ölürken bunların
üçü baba, oğul ve torun olmaları dikkat çekicidir: Sultan İkinci
Mahmut, Sultan Abdülmecit ve İkinci Abdülhamit. Kalp
hastalıkları da padişahların ölüm sebepleri arasında önemli bir
yer tutar. İki padişah kalp yetmezliğinden, iki padişah da kalp
krizinden ölmüşlerdir. Osmanlı padişahlarının ölümünde şeker
hastalığının vücutta yıllarca süren tahribatı da önemli bir rol
oynamış, üç Osmanlı padişahı şeker hastalığının neticesinde
vefat etmişlerdir. Bunlar, Üçüncü Ahmet, Beşinci Murat ve
Beşinci Mehmet Reşat’tır. Birer padişahın ölümüne sebep olan
rahatsızlıklar ise zatürree, siroz, iç kanama, böbrek
yetmezliği, sara ve felçtir. Savaş meydanlarında şehit olan tek
Osmanlı padişahı Birinci Murat’tır. Timur’un eline esir düşen
Yıldırım Beyazıt zehir içerek intihar ederken, İkinci Beyazıt
zehirlenmiş, İkinci Osman, Sultan İbrahim, Üçüncü Selim ve
Dördüncü Mustafa isyanlar ve taht kavgaları yüzünden
öldürülmüşlerdir. Osmanlı padişahlarının sağlığıyla bir
hekimbaşının başkanlığında saraya bağlı “Hassa Hekimleri”
teşkilatı ilgilenirdi. Hekimbaşıların görevde kalmaları
hükümdarların sağlığıyla yakından ilgiliydi. Padişah herhangi
bir hastalıktan vefat ederse hekimbaşı görevinden alınırdı.
Osmanlılar da sağlık ve hekimlerle ilgili geniş bilgi Biofarma
tarafından Coşkun Yılmaz ve Necdet Yılmaz’ın editörlüğünde çıkan
Osmanlılar da Sağlık isimli iki ciltlik kitapta bulunabilir.
NASIL ÖLDÜLER?
Osmanlı padişahlarının ölüm sebepleri hakkında tarihçilerin
doktorlarla işbirliği yapmaları sonucunda çeşitli araştırmalar
yapıldı. Ekrem, Uykucunun “Osmanlı Padişahları Nasıl Öldüler
Nasıl Öldürüldüler” ile Zeynep Dramalı'nın “Tarihi Tersten
Okumak” isimli kitapları ve Bedi Şehsuvaroğlunun “V. Türk Tarih
Kongresi deki tebliği padişah ölümlerinin sebeplerini anlatır.
OSMAN GAZİ: Osmanlı İmparatorluğu’nun kurucusu olan Osman Gazi
1326’da kalp yetmezliğinden öldü.
ORHAN GAZİ: 82 yaşındayken felç yüzünden 1362’de öldü.
ÇELEBİ MEHMET: 1421’de yüksek tansiyon yüzünden beyin kanaması
geçirdi ve kısa bir süre sonra öldü.
İKİNCİ MURAT: Şiddetli bir baş ağrısı sebebiyle yatağa düştü ve
üç gün sonra 3 Şubat 1451’de öldü. Ölüm sebebi beyin kanaması
veya beyindeki bir tümördür.
YAVUZ SULTAN SELİM: 21 Eylül’ü 1520’yi 22 Eylül’e bağlayan gece
kanserden vefat etti.
KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN: 1566’da Sigetvar kuşatmasının son günü
6/7 Eylül gecesi beyin kanamasından öldü.
İKİNCİ SELİM: Bir hamam alemi sırasında cariyeleri kovalarken
düşüp, yaralandı. 1574’te göğüs boşluğunda meydana gelen kanama
yüzünden öldü.
ÜÇÜNCÜ MURAT: 17 Ocak 1595’te prostat kanserinden öldü.
ÜÇÜNCÜ MEHMET: Bir gün saraya dönerken yolda karşılaştığı bir
meczup, “56 gün sonra gelecek kazadan kurtulamazsın. Gafil olma
padişahım” demişti. Bu olay Üçüncü Mehmet’i derinden etkiledi.
Padişah yemeden, içmeden kesildi ve 22 Aralık 1603’te kalp krizi
geçirerek öldü.
BİRİNCİ AHMET: Çok gençken, 22 Kasım 1617’de 28 yaşında mide
kanserinden öldü.
BİRİNCİ MUSTAFA: Osmanlı tarihinde tek “Deli” padişahı olan
Sultan Mustafa 1623’te tahttan indirildikten sonra 20 Ocak
1639’da bir sara nöbeti sırasında öldü.
DÖRDÜNCÜ MURAT: Osmanlı İmparatorluğu’nu eski parlak günlerine
döndüren Dördüncü Murat, gençlik döneminde çektiği sıkıntılar ve
çevresinin de etkisiyle aşırı derece de içkiye düşkündü. 8 Şubat
1640 gecesi sirozdan öldü.
DÖRDÜNCÜ MEHMET: 1687’de tahttan indirildikten sonra dört yıl
sonra 4 yıl hapis hayata yaşadı. Yakalandığı zatürenin
ilerlemesi sonucu 6 Ocak 1693’te öldü.
İKİNCİ SÜLEYMAN: 40 yıl sarayda hapis hayatı yaşadıktan sonra
1691’de tahta çıktı. Viyana bozgun yıllarında sıkıntılı geçen
dört yıllık bir padişahlığın ardından 6 Şubat 1695’te böbrek
yetmezliğinden öldü.
İKİNCİ AHMET: 6 Şubat 1695 yılında kalp yetmezliğinden veya
ödemden öldü.
İKİNCİ MUSTAFA: 1703’te bir isyan sonucu tahttan indirildi Bu
olayın üzüntüsünü üzerinden atamadan 29 Aralık 1703’te prostat
kanserinden öldü.
ÜÇÜNCÜ AHMET: Eğlenceleriyle meşhur Lale Dönemi’nin padişahı
olan Üçüncü Ahmet, 1730’da Patrona isyanı sonucu tahttan
indirildi. Yıllarca Topkapı Sarayı’nda hapis hayatı yaşadıktan
sonra, şeker hastalığının vücudunda meydana getirdiği tahribatın
sonucunda 24 Haziran 1736’da öldü.
BİRİNCİ MAHMUT: 21 yıl padişahlık yaptıktan sonra, 13 Aralık
1754’te bir Cuma namazı dönüşünde saraya dönerken attan düşüp,
beyin kanaması geçirip öldü.
ÜÇÜNCÜ OSMAN: Üç yıllık hükümdarlığını sonunda 1757’de veremden
veya mide kanserinden 30 Ekim 1757’de öldü.
ÜÇÜNCÜ MUSTAFA: Yüksek tansiyon hastası olan padişah 21 Ocak
1774’te beyin kanamasından öldü.
BİRİNCİ ABDÜLHAMİT: 1787-1791 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında,
Anapa Kalesi’nin Rusların eline geçtiği haberi üzerine beyin
kanaması geçirdi ve bir süre sonra 7 Nisan 1789’da öldü.
İKİNCİ MAHMUT: Osmanlı modernleşmesinin başlatıcısı olan İkinci
Mahmut aşırı derecede içki içerdi. 28 Haziran 1839’da veremden
öldü.
ABDÜLMECİT: Tanzimat dönemini başlatan sultan 25 Haziran 1861’de
babası İkinci Mahmut gibi veremden öldü.
BEŞİNCİ MURAT: Tahtta en kısa süre duran Osmanlı padişahıdır.
Müzmin şeker hastası idi. Bu hastalığın vücudunda meydana
getirdiği tahribatın neticesinde 29 Ağustos 1904’de öldü.
İKİNCİ ABDÜLHAMİT: “Kızıl Sultan mı, Ulu Hakan mı” diye Osmanlı
tarihinin en çok tartışılan padişahı olan İkinci Abdülhamit, 10
Şubat 1918’de Beylerbeyi Sarayı’nda 76 yaşındayken yakalandığı
zatürrenin ilerlemesi sonucu veremden öldü.
BEŞİNCİ MEHMET REŞAT: Müzmin şeker hastası idi Şekerin vücudunda
yaptığı tahribat sonucunda 3 temmuz 1918’de öldü.
ALTINCI MEHMET VAHİDETTİN: Son Osmanlı padişahı olan Vahdettin
San- Remo’da 16 MAYIS 1926’da kalp krizinden öldü.
ÖLDÜRÜLEN PADİŞAHLAR
Osmanlı tarihinde bir isyan sonucu öldürülen ilk padişah İkinci
Osman’dır. İkinci Osman, çevresindekilerin yanlış yönlendirmesi
ve kendisinin de gençliğinin verdiği tecrübesizlikle askerin
isyanına sebep oldu. Sadrazam Davut Paşa ve yanındakiler
Yedikule’de genç padişahı bir kementle yakalayıp, boğdular.
Osmanlı tarihinde ilk defa bir padişah idare ettiği insanlar
tarafından öldürülüyordu. Mayıs Öldürülen bir diğer Osmanlı
padişahı Sultan İbrahim’dir. Sultan İbrahim, 7 Ağustos 1648’de
tahttan indirilip, yerine küçük yaştaki oğlu Mehmet
geçirilmişti. Ancak tahttan indirilen padişah kapatıldığı yerde
on gün kalabildi. Feryatları bütün saray halkını etkiliyordu.
Sultan İbrahim’i yeniden tahtta çıkarmak isteyenlerin sayısı
artınca, Kösem Sultan ve devlet ileri gelenleri sultanı 18
Ağustos 1648’de boğdurttular. Osmanlı tarihinde adı yeniliklerle
anılan Sultan Üçüncü Selim, Kabakçı İsyanı’yla Mayıs 1807’de
tahttan indirilip, yerine Dördüncü Mustafa geçirilmişti. Sarayda
hapsedilen padişahı tekrar tahta çıkarmak için Nizâm-ı Cedit
taraftarları Rusçuk’ta örgütlendiler. Alemdâr Mustafa Paşa, bir
orduyla İstanbul’a gelerek, Sultan Selim’i tekrar tahta
çıkarmaya teşebbüs etti. Ancak tedbirli davranmadığı için
Dördüncü Mustafa taraftarları 28 temmuz 1808’de Üçüncü Selim’i
öldürdüler. Üçüncü Selim’i öldürten Dördüncü Mustafa da aynı
akıbete uğradı. Askerlerin Dördüncü Mustafa’yı tekrar tahta
çıkarmaya teşebbüs etmesi üzerine tahtını emniyete almak isteyen
İkinci Mahmut onu 17 Kasım 1808’de boğdurttu.
NASIL ÖLDÜKLERİ HÂLÂ TARTIŞILIYOR
Osmanlı tarihinin en gizemli ölümü Fatih Sultan Mehmet’inkidir.
Fatih Sultan Mehmet, Mayıs 1481’de Mısır Memluk devleti üzerine
sefere çıktı. Gebze yakınlarında hastalanınca başhekimi leri
müdahale etti, ancak sultanı tedavi edemeyince eski başhekim
Yakup Paşa, sultanı iyileştirmekle görevlendirildi. Yakup Paşa,
bazı ilaçlar vererek padişahın sancısını azaltmak istedi fakat
ilaçların bir faydası olmadı. Fatih kısa bir komadan sonra 31
Mayıs 1481’de Gebze’de Hünkâr Çayırı (Tekfur Çayırı)’n da öldü.
Fatih dönemi uzmanı Franz Babinger, sultanın zehirlenerek
öldürüldüğünü iddia eti. Bu görüş ilim çevrelerinde günümüze
kadar süren tartışmalara sebep oldu. Şehabettin Tekindağ ve
başka bilim adamları da sultanın ölümünün eceliyle olduğu,
zehirlenmediğini savundular. Bütün araştırmalara rağmen Fatih’in
ölümündeki çözülemedi.
İNTİHAR MI ETTİ? ÖLDÜRÜLDÜ MÜ?
1861 ile 1876 yılları arasında Osmanlı tahtında bulunan Sultan
Abdülaziz de Fatih’ten sonra ölümü en fazla tartışılan
padişahtır. Tahttan indirildikten birkaç gün sonra 4 Haziran
1876’da Feriye Sarayı’nda bilekleri kesilmiş bir halde bulunan
padişahın tahtan indirilmenin üzüntüsü ile intihar ettiği
söylenir. Ancak öldürülmüş olma ihtimali daha kuvvetlidir.
ZEHİR VE ÖLÜM
En büyük Osmanlı komutanlarından olan Yıldırım Beyazıt 1402’de
Ankara Muharebesi’nde Timur’a esir düşmüştü. İçine düştüğü
durumu hazmedemeyen padişah, yüzüğündeki zehir'i içerek 8 Mart
1403’te Akşehir’de intihar etti. Zehirle ölen bir diğer Osmanlı
padişahı da aynı ismi taşır. Fatih’in oğlu İkinci Beyazıt, Nisan
1512’de askerin isyanı sonucunda oğlu Yavuz Sultan Selim lehine
tahttan çekildikten sonra ömrünün kalanının geçireceği
Dimetoka'ya doğru yola çıktı, ancak buraya varamadan 21 Mayıs
1512’de yolda öldü. Muhtemelen Yavuz, ileride bir taht kavgasını
çıkmasını önlemek için babasını zehirletmişti.
ŞEHİT SULTAN
Birinci Murat harp sahrasında şehit olan tek Osmanlı
padişahıdır. 15 Haziran 1389’da Sırplar’ın büyük bir bozguna
uğradığı Birinci Kosova Savaşı’nın sonunda, Sırp Kralı Lazar’ın
damadı Miloş Obroneviç padişahın huzuruna çıktığı sırada,
göğsünde sakladığı hançeri Birinci Murat'a saplayarak sultanı
şehit etti.
|
